Groot kunstmarktonderzoek voorafgaand aan landelijke Kunst10Daagse 2007
Groot kunstmarktonderzoek voorafgaand aan landelijke Kunst10Daagse 2007
Van vrijdag 23 maart tot en met zondag 1 april 2007 organiseert Stichting Artes de landelijke Kunst10Daagse: open huis bij 150 galeries en kunstuitleencentra door heel Nederland. Voorafgaand aan dit evenement heeft Stichting Artes in opdracht van de Federatie Kunstbemiddeling FK en de Nederlandse Galerie Associatie NGA onderzoek laten doen naar de markt van verkoop, verhuur en uitleen van hedendaagse beeldende kunst. Nooit eerder gebeurde dit op deze schaal en met deze detaillering. In totaal werden 3000 kunstliefhebbers en 166 kunstbemiddelaars ondervraagd naar hun bevindingen. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te verkrijgen in de samenstelling van vraag en aanbod in de markt. Uit dit onderzoek blijkt o.a. dat er in Nederland 695 professionele kunstbemiddelaars actief zijn, waarvan 580 als galerie en 115 als kunstuitleen. Gezamenlijk genereerden zij in 2005 ca. 130 miljoen euro kunstomzet. Opvallend is dat organisaties, aangesloten bij de brancheverenigingen FK en NGA, gemiddeld een veel hogere omzet hebben dan niet-leden. Uit beide onderzoeken blijkt dat de branche is gebaat bij collectieve promotie. Het onderzoek werd uitgevoerd door de onderzoeksbureaus EIM en Motivaction en gefinancierd door de Mondriaan Stichting en het ministerie van OCW.
Belangrijkste conclusies
Kunstconsumenten doorlopen een kunstcarriere
Uit het door Motivaction uitgevoerde onderzoek naar de vraagzijde van de markt, blijkt dat er zogenaamde 'kunstcarrieres' zijn te onderscheiden. Binnen deze kunstcarrieres beginnen kunstgeinteresseeerden bij een kunstuitleen en stappen ze later over naar een galerie. Andersom worden oorspronkelijk galeriebezoekers niet zo snel klant bij de kunstuitleen. Van degenen die de afgelopen drie jaar kunst hebben gekocht, verwacht slechts eenderde (33) komend jaar een kunstuitleen te gaan bezoeken. Andersom, van de leners verwacht bijna driekwart (73) komend jaar een galerie te bezoeken.
Motivaties van kunstconsumenten aan ontwikkeling onderhevig
De motivaties blijken zich in lijn met de bovenstaande kunstcarriere te ontwikkelen van overwegend extrinsiek naar intrinsiek en van rationeel naar emotioneel. De argumentatie van beginnende kunstconsumenten is gebaseerd op kunstextrinsieke (d.w.z.'van buiten de kunst afkomstige'), rationele argumenten als 'Ik heb nog een lege plek boven de bank' en ontwikkelt zich naar meer emotionele argumenten en betrokkenheid als 'Kunst is mijn passie' of 'Ik wil het gewoon hebben'.
Leeftijdscategorie 16 -20 jaar is van belang voor smaakontwikkeling
Bijna een derde van de ondervraagde kunstliefhebbers geeft aan in de leeftijdsfase van 16 tot 20 jaar geinteresseerd te zijn geraakt in hedendaagse beeldende kunst. Dit in tegenstelling tot eerder gehouden onderzoeken, op basis waarvan deze leeftijdscategorie aanmerkelijk minder serieus werd genomen.
Gemiddelde omzetten van kunstbemiddelaars varieren sterk
De totale omzet van de onderzochte galeries en kunstuitlenen bedroeg volgens het onderzoeksrapport van EIM in 2005 130 miljoen, waarvan 103 miljoen werd omgezet door de galeries en 27 miljoen door kunstuitlenen. De gemiddelde omzet bij kunstuitlenen is E 233.000,-; bij galeries is dit E 178.000,-. Bij leden van de brancheverengingen NGA (galeries) en FK (kunstuitlenen) liggen de omzetten echter aanmerkelijk hoger. Zo is de gemiddelde omzet bij de galeries die lid zijn van de NGA 2,7 keer zoveel als bij niet-leden. Bij de kunstuitlenen zijn deze verschillen nog groter: De gemiddelde omzet van FK-leden is 7,6 keer, de doorsnee-omzet maar liefst 10 keer hoger dan die van niet-leden.
Verwachtingen voor de toekomst zijn optimistisch
Van alle ondervraagde kunstbemiddelaars voorzag 38 van de kunstuitlenen en 37 van de galeries een groei van het bedrijfsresultaat voor 2006. Opvallend is in dit kader dat 25 van de kunstuitlenen minder dan twee jaar geleden van start is gegaan. Van de galeries was al langer bekend dat er sprake is van een voortdurende beweging van sluiten en starten. Blijkbaar beschouwen ook nieuwkomers deze branche als een groeimarkt.
Kunstsector gebaat bij collectieve promotie
Uit het onderzoek blijkt dat er door de verschillende kunstbemiddelaars veel verschillende communicatiemiddelen worden ingezet om de consument te bereiken. Door een collectieve benadering kan het marktpotentieel beter en efficienter worden benut. Dankzij het begrip kunstcarriere kunnen de verschillende kunstbemiddelaars binnen deze benadering ieder hun eigen publiek aanboren. Van lener tot koper tot verzamelaar: er is voor elk wat wils. Van vrijdag 23 maart tot en met zondag 1 april 2007 organiseert Stichting Artes daarom de landelijke Kunst10Daagse. 150 galeries en kunstuitleencentra door heel Nederland organiseren speciale activiteiten en exposities om de belangstelling voor hedendaagse beeldende kunst bij het publiek te stimuleren.
Bron: Persbericht Stichting Artes, 22.03.07
