Mismatch tussen imago en zelfbeeld ambtenaren
Nederland moet bezuinigen. Daarover zijn kabinet, ambtenaren en het brede publiek het eens, zo blijkt uit onderzoek van Motivaction en de Volkskrant. Dat het kabinet een deel hiervan bij ambtenaren wil verzilveren, waaronder 2 miljard op rijksambtenaren, krijgt brede steun van de bevolking. Bijna de helft van het publiek vindt dit bedrag goed of zelfs nog te laag: 21% ziet liever dat het Rijk nog meer snijdt in eigen vlees.
Ambtenaren zelf zijn uiteraard een stuk minder positief over het bezuinigen op hun beroepsgroep. Een derde van hen is er voor, 21% vindt de korting van 2 miljard op rijksambtenaren geschikt of te weinig en maar 5% zou nog meer op rijksambtenaren willen bezuinigen.
Over de wijze waarop het beste kan worden bezuinigd, hebben het brede publiek en de ambtenaren een andere opvatting. Het publiek vindt in ruime meerderheid (67%) dat de kaasschaaf erover heen moet: ambtenaren moeten hetzelfde blijven doen maar met minder mensen (45%) of tegen een lager salaris (22%). Ambtenaren zelf zien een dergelijke efficiencyslag veel minder zitten (41% zou die steunen) en verkiezen een takendiscussie: de helft van hen wil dat de overheid gewoon stopt met bepaalde taken, voorzieningen of diensten.
Imago
Deze andere kijk op de manier waarop het beste bezuinigd kan worden op het overheidsapparaat lijkt terug te voeren op het imago van ambtenaren. Ambtenaren worden door het brede publiek bepaald niet als daadkrachtig en doortastend gezien: de helft vindt ambtenaren in grote mate ‘traag’ en slechts ongeveer een op de tien vindt hen in grote mate hard en efficiënt werken. Daar kan misschien best wat op bezuinigd worden, zo lijken burgers te redeneren. Wel vindt men ambtenaren overwegend nuttig en dienstbaar.
Ambtenaren hebben zelf een ander beeld van hun beroepsgroep. Zo denken ambtenaren vaak dat hun salaris lager ligt dan in het bedrijfsleven, terwijl burgers daar niet van overtuigd zijn. Ook oordelen ambtenaren op allerlei kenmerken een stuk positiever over hun eigen beroepsgroep: zo vindt niet de helft, zoals bij het publiek, maar slechts een kwart dat ze in grote mate traag zijn, vindt niet één maar twee op de tien dat men zeer efficiënt werkt en niet één maar vier op de tien dat men zeer hard werkt.
Waardering
Niet alleen is het zelfbeeld van ambtenaren een stuk positiever dan hun publieke imago, ambtenaren overschatten ook de waardering die zij van dat publiek krijgen. Tweederde van de ambtenaren denkt dat Nederlanders respect hebben voor het werk dat men doet, terwijl maar een derde van het publiek dit ook beaamt.
Ondanks de vrij negatieve beeldvorming over ambtenaren bij het brede publiek en de grote steun voor bezuinigingen op deze beroepsgroep - liefst per kaasschaaf -zouden maar weinig Nederlanders het voortaan geheel zonder ambtenaren willen stellen. Vooral als het gaat om veiligheid en sociale zekerheid ziet de bevolking het belang van ambtenaren. Echt bezorgd is men echter niet over de bezuinigingen op het overheidsapparaat. Slechts een kwart maakt zich hierover zorgen.
Ambtenaren optimistisch
En ambtenaren zelf? Ruim de helft van hen maakt zich wel zorgen over de aangekondigde bezuinigingen op de overheid, maar driekwart denkt dat zij de dans zullen ontspringen en hun baan over een jaar nog hebben en ‘maar’ 16% ligt daar wel eens wakker van. Ambtenaren zijn daarmee even zorgeloos en optimistisch over het behoud van hun baan als werkenden in het bedrijfsleven. Misschien klinkt hierin de ervaring van ambtenaren door met pogingen van eerdere kabinetten om te snijden in het ambtenarenapparaat: de praktijk bleek altijd weerbarstiger dan de voornemens.
Bron: www.gemeente.nu 20.09.2011
