Pillenbranche scoort dikke onvoldoende
Pillenbranche scoort dikke onvoldoende
Farmaceuten onderzoeken imago
Kenners vellen een ongekend hard oordeel over geneesmiddelenfabrikanten. Die ontlopen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid, doen aan ondoorzichtige prijsvorming en innoveren niet.
De farmaceutische industrie heeft een buitengewoon slecht imago onder mensen die beroepshalve met de branche te maken hebben. Ze vinden dat geneesmiddelfabrikanten veel transparanter moeten worden en zich in het maatschappelijke debat moeten mengen.
Dit staat in een rapport, opgesteld in opdracht van Nefarma, brancheorganisatie van innoverende farmaceutische bedrijven in Nederland. Ook Nefarma zelf krijgt snoeiharde kritiek. De koepel wordt 'loopjongen van de industrie' genoemd, 'een organisatie die monddood is, geen bewegingsvrijheid heeft' en die 'onzichtbaar is in het publieke debat'.
Onderzoeksbureau Motivaction hield interviews met onder meer politici, ambtenaren op ministeries, artsen en apothekers over het imago van de industrie, in totaal veertien vraaggesprekken. De kenners van de bedrijfstak oordelen dat het ontbreekt aan een visie, dat pillenfabrikanten hun maatschappelijke verantwoordelijkheid ontlopen en de bedrijfstak wordt gekenmerkt door ondoorzichtige marketing en prijsvorming, aldus het rapport.
De geinterviewden vinden dat de bedrijfstak een bedenkelijke invulling geeft aan het begrip 'innovatie'. Het rapport: 'Een stapsgewijze verbetering van bestaande middelen wordt in het algemeen niet als een echte innovatie gezien ' eerder als een slimme marketingtruc'.
Farmaceutische bedrijven krijgen al jaren het verwijt dat zij er onvoldoende in slagen met echte vernieuwingen te komen. Ze zouden zich vooral toeleggen op het produceren van zogenoemde me too's', middelen die andere bedrijven ook al maken en waaraan veel is te verdienen.
Directeur M. Dutree van Nefarma is niet blij met de uitkomst van het onderzoek. Hij beschouwt het rapport als een nulmeting. 'Over drie jaar herhalen we dit onderzoek en dan verwacht ik betere uitkomsten.' Volgens Dutree mengt de branche zich al in het maatschappelijke debat door een reeks bijeenkomsten te organiseren over actuele onderwerpen. Het Motivaction-rapport gaat naar de 41 lidbedrijven van Nefarma, die gezamenlijk 85 procent van de farmaceutische markt bedienen (totale omzet 5 miljard euro).
'Een nulmeting. Over drie jaar is het beter'
Het was inderdaad wel even slikken, zegt Michel Dutree van Nefarma. De directeur van de branchevereniging van fabrikanten van innovatieve geneesmiddelen beschouwt het imago-onderzoek van Motivaction als 'een nulmeting'.
'Het geeft aan hoe we er nu voor staan. Over drie jaar herhalen we dit onderzoek en dan verwacht ik betere uitkomsten. Dit rapport is een belangrijk signaal. We zijn er dus nog niet.'
Een goed imago moet je verdienen, weet Dutree. Affaires over het feteren van artsen, te fanatieke artsenbezoekers, het achterhouden van onwelgevallig onderzoek en het verzwijgen van ernstige bijwerkingen van medicijnen hebben het imago van de bedrijfstak wereldwijd ernstig aangetast. In Nederland zette Nefarma eind 2006 een kostbare advertentiecampagne op om de branche in een gunstiger daglicht te krijgen. 'Tijd om de regie weer in eigen hand te nemen', luidde het motto van de toenmalige directie. In kranten verschenen advertenties over de zegeningen van de farmaceutische industrie. Maar van hard roepen alleen, verandert een imago niet.
Kort na hun aantreden bliezen de nieuwe directeur Dutree en zijn woordvoerder Paul Wouters de campagne voortijdig af. De advertenties schoten hun doel voorbij, vonden beiden, en ze leidden af van de echte boodschap die Nefarma kwijt wilde.
Dutree: 'We willen daadwerkelijk deelnemen aan de maatschappelijke discussie. Daarom zijn we bezig met het houden van debatten over thema's die wij belangrijk vinden: de marktwerking in de zorg, het gebruik van proefdieren in het geneesmiddelenonderzoek ' onderwerpen waarover wij de discussie graag aangaan.'
De tijd is voorbij dat pillenfabrikanten blijven steken in ontkenningen als er opnieuw een uitwas in de publiciteit komt, zegt Dutree. 'We zoeken nu de dialoog en we pakken de uitwassen ook aan.' Dutree zegt dat hij daarvoor het mandaat heeft van zijn leden.
Als recent voorbeeld noemt hij het optreden van Nefarma tegen farmaceutisch bedrijf Boehringer-Ingelheim. Het tv-programma 'Tros Radar' toonde met een verborgen camera aan dat een handelsreizigster van deze fabrikant in een wachtkamer een patient ertoe aanzette de huisarts om het bloeddrukmiddel te vragen waarvoor zij reclame kwam maken bij de dokter. Nefarma reageerde met een scherpe terechtwijzing en riep de gezondheidsinspectie op vervolging in te stellen tegen het aangesloten bedrijf.
Dutree zegt dat hij niets kan met de uitwassen in de branche in het verleden. 'Ik heb niets aan verhalen over kwesties die vijf of tien jaar geleden speelden. Ik wil de Nefarma-leden direct kunnen aanspreken op zaken die nu misgaan. Wat dat betreft is er veel veranderd. Ik zie dat er nu op algemene ledenvergaderingen publiekelijk wordt gesproken over het afschaffen van de cadeautjescultuur, de presentjes die artsenbezoekers aan dokters uitdelen. Er zijn bedrijven die zich hardop afvragen: moeten we daar niet gewoon mee ophouden? Zo'n discussie was tien jaar geleden nog ondenkbaar binnen Nefarma. Er is tegelijk wel de vrees of artsenbezoekers dan nog binnenkomen bij huisartsen. Want het blijkt dat sommige dokters het toch wel erg prettig vinden dat ze een cadeautje krijgen.'
Dan meteen ook maar het artsenbezoek afschaffen? De helft van de huisartsen ontvangt nu immers al geen industrievertegenwoordigers meer. Die optie is voor Nefarma onbespreekbaar. 'Wij vinden dat we als bedrijven vrije toegang moeten hebben tot artsen. Dat moet zo blijven. De dokter is bijzonder goed in staat onze informatie op waarde te schatten. Wij hebben over onze middelen ook de meeste kennis in huis.'
Bron: Trouw, door Joop Bouma 26.07.2008
