School voedt 'buitenstaander' op
School voedt 'buitenstaander' op
Leraren zijn cruciaal om 'buitenstaanders' weer bij de samenleving te betrekken. 'Als we nu niets doen, zijn dit de toekomstige delinquenten.'
Nederland telt miljoenen zogenoemde buitenstaanders. Ze doen niet mee en zijn wantrouwig jegens overheidsinstellingen. Dat concluderen onderzoekers van bureau Motivaction in samenwerking met het wetenschappelijk instituut van het CDA eerder deze week.
'Heel herkenbaar', zegt Bertien Hoek, directeur van Praktijkonderwijs Pro Almere. 'Als onze leerlingen volwassen zijn en buiten de schoolmuren zichzelf moeten redden, zien we ze buiten de maatschappij vallen. Ze komen in aanraking met justitie, schuldhulpverlening of raken veel te jong zwanger. Deels komt dat door het onvermogen de juiste keuzes te maken, maar nog vaker omdat deze groep de consequenties van hun keuzes niet kan overzien.'
'Er is een enorm gebrek aan matiging, waardoor ze, logischerwijs, in de schulden komen. En vaak missen ze aansluiting bij de samenleving, omdat hun ouders die ook niet hebben. Van een sociaal vangnet is geen sprake. De ouders van deze kinderen zijn de zogenoemde buitenstaanders en als we nu geen maatregelen nemen, zijn dit de delinquenten van de toekomst.'
De gemengde praktijkschool in Almere telt ongeveer 565 leerlingen, verspreid over drie locaties. Een klein deel van Hoeks leerlingen heeft een leerlinggebonden financiering en ze zijn allen licht verstandelijk gehandicapt.
Op het schoolplein schreeuwen en rennen de eerstejaars scholieren zoals leerlingen op een reguliere school dat ook zouden doen. Aan hun uiterlijk is niets te zien van een tekortkoming. 'Daarom worden ze niet herkend', weet Hoek. 'Van een kind met het syndroom van Down weet je dat het kwetsbaar is, deze kinderen krijgen vaak te horen dat ze dom zijn. Hun IQ is beduidend lager, tussen 55 en 80, maar dat is niet te zien.'
Het onderwijs op Pro Almere is afgestemd op de leerlingen, met vakken als 'winkelvaardigheden' en 'verzorging'. 'Zo leren we ze om te gaan met geld en budgetteren. Vanzelfsprekende zaken die niet voor iedereen vanzelfsprekend zijn.' Daar waar ouders het laten afweten, ziet Hoek geen andere mogelijkheid dan als onderwijsinstelling zelf maar bij te springen.
Dagelijks ziet het onderwijzend personeel dat ouders de middelen ontberen hun kinderen op te voeden zoals de maatschappij dat van hen verwacht. 'Eigen verantwoordelijkheid' wordt tegenwoordig zo vaak gezegd, maar dat biedt in deze gevallen net zo min een oplossing als 'alles voor iedereen willen regelen'. Ergens moet de mogelijkheid bestaan voor een gulden middenweg.'
Die kan volgens Hoek worden gevonden als de overheid minder bureaucratisch wordt. 'De lokale overheid moet de hulp regelen en hulpverleners moeten samenwerken. Zo ken ik voorbeelden van gezinnen waar drie verschillende hulpverleners op zitten maar die dat niet van elkaar weten.'
Daarnaast houden de docenten de thuissituatie van de leerlingen in de gaten. 'Ongewassen gymkleding, waardoor een kind gaat stinken, is reden om direct de ouders te bellen.'Kortom: 'Wij voeden op, hoewel dat niet onze taak is. ' Maar welke keuze heb je, vraagt ze retorisch.
Bron: Trouw, door Ludette el Barkany 09.09.2008
