Senioren en wonen: Zorgeloos genieten
Bron: Het goede wonen, Vesteda, december 2006
Senioren en wonen
Zorgeloos genieten
Het is geen populair gespreksonderwerp: verhuizen om alvast rekening te houden met het ouder worden. Hooguit verruilen senioren het te grote huis voor een luxe appartement. Geniet van het leven, zorgen voor zorg komt later, lijkt het credo te zijn. Een trendwatcher en twee onderzoekers aan het woord.
Slechts weinig 50-plussers verhuizen naar een woning waar ze onbezorgd oud kunnen worden. Als het te grote huis wordt verlaten, valt het oog vaak op een luxueus appartement. Ondanks het besef dat dit wel eens het huis zou kunnen zijn waar een toekomst als oudere wacht, houdt slechts een zeer kleine groep rekening met de aanwezigheid van zorgvoorzieningen.
Dit blijkt uit diverse onderzoeken naar de woonbeleving van senioren. The SmartAgent Company is een van de bureaus die onderzoek heeft verricht naar dit onderwerp. Hoe 50-plussers omgaan met het kiezen van nieuwe woonruimte blijkt sterk afhankelijk van hun persoonlijke belevingswereld. "Het begint er al mee dat eigenlijk onduidelijk is wie tot de groep senioren behoort", vertelt onderzoeker Adriaan Lamme. "Een 68-jarige man die zijn moeder verpleegt, vindt zichzelf niet oud; zijn moeder is oud. Ouderdom draait eerder om de mate van fitheid dan om leeftijd. Dit leidt tot verkeerde inschattingen, zoals woonconcepten voor senioren waarin zorg voorop staat."
Zorg speelt nauwelijks een rol
Voor wie midden in het leven staat, is zorg absoluut geen reden om te verhuizen. Deze mensen zoeken een locatie waar ze kunnen ontspannen in de natuur, deel kunnen uitmaken van de stad of een interessant sociaal leven kunnen opbouwen. Zorg speelt nauwelijks een rol, constateert Lamme. "Dat is ook niet zo gek," vindt hij, "want niemand weet op voorhand wat er gaat gebeuren." Slechts een beperkte groep mensen krijgt te maken met lichamelijke of geestelijke problemen.
Roel Schoemaker: groeiende behoefte aan alternatieve woonconcepten voor senioren
Het komt er in de praktijk op neer dat er iets ingrijpends moet gebeuren, voordat mensen over zorg gaan nadenken. "We zien dat het verlies van een partner of het optreden van een ziekte vaak de 'trigger' is", constateert Lamme. Dit soort gebeurtenissen zorgt voor de overgang naar het stadium van 'oud worden'. "Wanneer dat gebeurt, is moeilijk te zeggen. Meestal pas ergens na het 75ste levensjaar, maar ik ken ook een dame van 84 die vanuit een chique groene villawijk naar een hip appartementencomplex in de stad is verhuisd. Zij heeft het daar uitstekend naar haar zin. En zorg? Dat regelt ze wel als het nodig is."
Andere wensen, zelfde woning
Roel Schoemaker van onderzoeksbureau Motivaction beaamt dat veel overwegingen een rol spelen bij de keuze voor een nieuwe woning. "Dit hangt samen met de mate waarin iemand zijn leven naar eigen hand kan zetten. De meeste vitalen denken niet na over zorg. Maar dat neemt niet weg dat deze mensen toch voor eenzelfde woonconcept kunnen kiezen als mensen die wel zorg nodig hebben", meent Schoemaker. "Alleen zijn de beweegredenen anders: een oudere die verhuist om meer sociale contacten op te doen, kan bijvoorbeeld in een omgeving gaan wonen met leeftijdsgenoten. De kans is aanwezig dat hij uitkomt bij een appartementencomplex waarin ook zorg-appartementen worden verhuurd."Alternatieve woonconcepten
Schoemaker verwacht in de toekomst een groeiende behoefte aan alternatieve woonconcepten voor senioren. "De huidige generatie 50-plussers wordt nu geconfronteerd met de zorgvraag van hun ouders, die vaak in een bejaarden- of verzorgingstehuis wonen. Dit is voor veel van hen een schrikbeeld", constateert hij. "Een groot deel van de babyboomgeneratie wil zijn oude dag niet op deze manier doorbrengen. Je ziet daarom hoe langer hoe meer creatieve oplossingen. Bijvoorbeeld: samen met vrienden een groot pand kopen, zodat de zorg later gezamenlijk kan worden ingekocht."
Toekomst: langer doorgaan met leven
Trendwatcher Hilde Roothart van adviesbureau Trendslator voorziet niet alleen dat de aandacht voor zorg in de toekomst nog verder naar de achtergrond verschuift, maar ziet ook de behoefte aan een zinvol leven de plaats innemen van zorgeloos genieten. "De huidige groep veertigers en vijftigers is minder gericht op het idee: 'Als ik 65 ben, stop ik met werken en ga ik genieten'. Het gevoel is meer 'waarom helemaal stoppen met werken, als het ook een tandje lager kan?'. Deze mensen willen zich blijven ontwikkelen en zich dienstbaar maken voor de maatschappij." Het Zwitserlevengevoel maakt volgens Roothart plaats voor de vraag hoe mensen hun tijd en talent zinvol kunnen gebruiken. "Hoe deze mensen willen wonen, is een vraag die pas in de komende jaren beantwoord zal kunnen worden."
Bron: Het goede wonen, Vesteda december, 2006
