Zoek nu

Meest bekeken pagina's

Zou u een auto kopen van een bankier?

Het vertrouwen in de financiele sector is gedaald tot een dieptepunt concluderen Martijn Lampert en Arjo Klamer uit hun onderzoek. Nederlanders willen verandering. De richting hiervan is zeer duidelijk.

Ooit waren bankiers betrouwbare mensen in de samenleving. Nu behoren ze tot de meest onbetrouwbare beroepen, vinden Nederlanders. De hele financiële sector zit in de verdomhoek. Nederlanders hebben het geloof verloren in marktwerking. Dit blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd door Motivaction, in samenwerking met het Sustainable Finance Lab. Dit laboratorium, dat inzet op fundamentele veranderingen in de financiële sector, was benieuwd hoe Nederlanders over deze sector denken. Daartoe organiseerde het een reeks bijeenkomsten en liet het een enquête uitvoeren. De resultaten hiervan roepen om een fundamentele koerswijziging van de sector.

Niet geheel verrassend is de overheersende twijfel aan het zelfreinigend vermogen van  de financiële sector. Men vindt de sector te veel op zichzelf gericht. Van de klantgerichte houding, waarop de sector zo graag prat gaat, hebben Nederlanders geen hoge pet op. Slechts 14 procent van de Nederlanders gelooft bankiers op hun woord. Hiermee komen ze net iets hoger uit dan autoverkopers, die op 12 procent staan. (Meer dan 75 procent gelooft artsen, onderwijzers en rechters.) Slechts 14 procent vindt dat de bonussen mogen blijven, 63 procent is mordicus tegen. Het vertrouwen in bankiers die bonussen krijgen, is zeer laag.

Deze uitkomsten zijn dramatisch te noemen, als we bedenken dat een betrouwbare financiële sector de basis is van een gezonde economie. Het lijkt er niet op dat de financiële sector zelf genoeg initiatieven neemt om dit vertrouwen te herstellen. Het onderzoek levert mogelijke oplossingen die het verdienen om serieus genomen te worden door de sector. Deze sector kan zichzelf niet redden. Hij heeft de steun van de bevolking hard nodig.

De stemming slaat duidelijk om. De zorgen over gebeurtenissen in de wereld nemen aanzienlijk toe. Steeds meer mensen voorzien dat ze persoonlijk zullen worden geraakt door de crisis. Een toenemend aantal Nederlanders voelt zich machteloos en is kwaad.
Men wil veranderingen.

Welke verandering willen Nederlanders? Opmerkelijk voor het Sustainable Finance Lab is dat een belangrijk deel van de Nederlandse bevolking onze mening deelt dat de financiële sector te veel op winst is gericht en te weinig op duurzaamheid. Men vindt dat bankiers meer ethiek nodig hebben in hun opleiding en dat banken mede dienen te worden afgerekend op hun maatschappelijke rendement. Men is ook sterk voor een splitsing van het nuts en zakelijke deel van banken.

Al met al wordt duidelijk dat een flinke meerderheid van de Nederlanders tot het inzicht is gekomen dat de financiële sector zijn verantwoordelijkheid ten aanzien van een gezonde en duurzame economie heeft verzaakt en te veel gericht is geweest op zijn eigen voordeel. Een belangrijke indicator voor de omslag die wij meten is verandering
in de groep conservatieven die Motivaction in zijn onderzoek onderscheidt. Deze groep heeft vanouds een sterk geloof in de markt en bekleedt hoge posities in het bedrijfsleven. Juist deze groep zegt zich duidelijk meer zorgen te maken over haar eigen financiële toekomst dan na de bankencrisis en dat, misschien nog belangrijker, haar geloof in de markt tanende is. Ook zij bepleit meer nadruk op toezicht en ethiek en aandacht voor de nutsfunctie en duurzaamheid bij banken. Met een focus op korte termijn lijken we het niet meer te redden. We hebben dringend behoefte aan alternatieven en nieuwe vergezichten. Ook deze groep steunt een sterkere nadruk op duurzaamheid en ethiek.

De sector heeft vooralsnog geen antwoord gevonden op de toenemende vraag om maatschappelijke legitimiteit en het nemen van verantwoordelijkheid. Waar blijven de initiatieven? De sector lijkt niet in staat om de signalen uit de samenleving serieus te nemen en om te zetten in actie. De bestuursstijl en de cultuur is te sterk en eenzijdig gericht op hiërarchie, beheersing en kortetermijnprikkels en te weinig toonaangevend en geworteld in de samenleving. Dit is tragisch. Een verbreding van het repertoire van bestuursstijlen is juist in deze turbulente tijd, en ook voor de langere termijn, broodnodig. Het in de sector overheersende narcisme en de geringe waardering voor duurzaamheid en gemeenschapswaarden staat het herwinnen van vertrouwen bij burgers danig in de weg. Dit verklaart waarom burgers vragen om een sterkere rol van overheid en toezichthouders bij het realiseren van een robuuste en toekomstgerichte sector.

We concluderen dat Nederlanders het vertrouwen in de financiële sector en bankiers
zijn kwijtgeraakt. Ze maken zich in toenemende mate zorgen en maken zich steeds kwader. Deze emoties, die met de toenemende bezuinigingen en ontslagen alleen
maar meer zullen worden gevoed, hebben kanalisering nodig. Van de Nederlanders hoopt 57 procent op verandering. De richting waar de bevolking om vraagt, is zeer duidelijk: ze wil meer nadruk op de nutsfunctie, op duurzaamheid en op dienstbaarheid.
De grote uitdaging voor bestuurders in de financiële sector is om niet alleen bezig te blijven met het blussen van brandjes en het voorkomen van een uitslaande brand, maar om op een robuuste wijze, in gezamenlijkheid en met het tonen van leiderschap invulling te geven aan de noodzaak tot verandering. Dit levert een sector op die niet
verder verstrikt raakt in het web van de kortetermijnwinst, maar door haar duurzame karakter het vertrouwen van Nederlanders weer verdient.

Martijn Lampert is onderzoeksdirecteur van Motivaction. Arjo Klamer is hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en lid van het Sustainable Finance Lab.

Het onderzoek vond plaats tussen 10 en 12 november 2011 onder een representatieve steekproef van 1.053 Nederlanders van vijftien jaar en ouder, afkomstig uit het StemPunt-panel van Motivaction. Voor de presentatie van de onderzoeksresultaten, zie: sustainablefinancelab.nl/nieuws

Bron: NRC 14.12.2011

Share |

Meer informatie ?

Beeld-CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Contactpersonen

Quote

"Motivaction is meer dan alleen een onderzoeksbureau: het is een waardevolle strategische partner."

KPMG-medewerker

© 2012 Motivaction. Alle rechten voorbehouden.