Kruip in de huid van Els

Hoe betrekken we mensen in Nederland (weer) bij ontwikkelingswerk? Door in hun huid te kruipen en dan pas ons verhaal te vertellen. Dat is de boodschap van de workshop over communicatie tijdens Partos Plaza, afgelopen donderdag in Amsterdam. MyWorld was erbij.
 
Els, Els, Who the F*** is Els? Een workshop met zo’n titel maakt nieuwsgierig. Met een stuk of twintig deelnemers schuif ik donderdagochtend aan in een zaaltje in het hippe Dialogues House in Amsterdam. Branchevereniging Partos heeft MyWorld uitgenodigd voor Partos Plaza, de jaarlijkse kennis- en netwerkdag voor ontwikkelingssamenwerking. Samen met pakweg twintig communicatiemedewerkers buig ik me over een probleem dat ons allemaal raakt: het Nederlandse publiek ‘gelooft’ steeds minder in ontwikkelingssamenwerking en lijkt het vertrouwen in ons kwijt te raken. Wat kunnen we doen om dat te herstellen?
 

Merkstrateeg

Alex van der Weide geeft de aftrap. Ooit werkte Alex in de reclamebranche, nu is hij zelfstandig merkstrateeg. Dat betekent dat hij met bedrijven en organisaties werkt aan hun branding en uitstraling. Sinds een jaar of twee doet hij dat ook met leden van Partos. Alex voelt zich inmiddels zó thuis in de ontwikkelingswereld, dat hij over ‘ons’ praat: “Onze identiteit spoort niet met onze reputatie. Het publiek heeft een ander beeld van ons dan wijzelf.” Volgens Alex heeft dat deels te maken met hoe we communiceren: “We vertellen te veel wát we doen en hóe we het doen”, zegt hij. “Intussen vergeten we te vertellen waaróm we het doen. Terwijl dat is wat mensen willen horen.”


Beslommeringen

Zou het zo zijn? Als ik even nadenk, dan moet ik Alex gelijk geven. Jaarlijks krijg ik tientallen nieuwsbrieven van kleine ontwikkelingsorganisaties onder ogen – inclusief die van mijn ‘eigen’ stichting. Ze gaan vooral over de beslommeringen rond de schoolbouw of de waterput. Hoe vaak lees ik nog waar initiatiefnemers voor staan, waar ze in geloven, en waarom ze dit doen? Hmmmm….
 
Het gevolg is, zegt Alex, dat ‘Els’ langzaam maar zeker afstand van ons neemt. ‘Els’, dat staat voor iemand uit onze achterban. Een sponsor of donateur, een vrijwilliger of sympathisant. Wij, ontwikkelingsorganisaties, zijn een beetje zijn vergeten wie Els is. We vuren ons verhaal op haar af en we vragen haar om geld, maar wat weten we van Els? Hoe ziet haar leven er uit? Wat vindt ze belangrijk? Waarom zou ze zich inzetten voor mensen aan het andere eind van de wereld? Met andere woorden: Who the F*** is Els?
 

Onverdraaglijk

Het is tijd om aan de slag te gaan: we gaan ons verhaal – ons waarom-verhaal –  opnieuw met Els delen. Gelukkig hoeven we niet from the scratch te beginnen. De afgelopen maanden hebben leden van Partos een ‘waarom-verhaal’ op papier gezet waar we ons, als het goed is, allemaal in kunnen herkennen. We krijgen een kopietje. ‘Wij vinden het onverdraaglijk dat mensen niet tot hun recht komen’, zo lees ik. Helemaal mee eens, en ook met wat er volgt: een betoog over het belang van ontwikkeling, de motivatie om mensen daarbij te helpen, dat samen met hen te doen, en de overtuiging dat het werkt. In de hele zaal klinkt een instemmende zucht: precies!

Maar daarmee zijn we er nog niet. Want ‘wij uit de sector’ worden hier enthousiast van, maar what about Els? Daarom gaan we oefenen met Els. Om precies te zijn: met drie verschillende ‘Elsen’ die je in Nederland kunt tegenkomen. Jorrit Hoekstra van Motivaction helpt ons daarbij. Motivaction is de bedenker van de Mentality Milieus, een model dat Nederlanders indeelt in acht sociale milieus, met eigen voorkeuren, waarden en leefstijlen. Jorrit heeft er drie voor ons uitgekozen. De kunst is om het ‘waarom-verhaal’ zó te brengen, dat de ‘Els’ uit deze milieus er enthousiast van wordt.

 

Traditionele Els

Ietwat aarzelend schuif ik aan bij het groepje dat zich gaat buigen over de Els uit de ‘traditionele burgerij’. Aarzelend, omdat ik twijfel of er veel lezers van MyWorld zijn die tot dit sociale milieu behoren. De traditionele burger, die is een beetje bangig en speelt graag op safe. Hij is huiselijk, gericht op het gezin en plichtsgetrouw. Wanneer er sneeuw valt, dan is de traditionele burger bij wijze van spreken de eerste die de schuiver uit de schuur haalt. De MyWorld-lezers, zeker degenen met projecten in ontwikkelingslanden, lijken me wat avontuurlijker. Maar ik vermoed dat een deel van hun achterban wél uit traditionele burgers bestaat.
 
Daarom stort ik me vol overgave op de vraag hoe we ‘traditionele Els’ bij ons werk kunnen betrekken. Deze Els heeft waarschijnlijk niet zo’n boodschap aan grote woorden als onrecht en strijd, en hoeft ook niet zo nodig met ons samen te werken. Ze is wel behulpzaam en plichtsgetrouw en ze vindt ‘gezin’ heel belangrijk. Wellicht raken we haar wanneer we vertellen dat moeders in Oeganda ook een fijn gezinsleven willen, net als zij, met de zekerheid dat hun kinderen naar school kunnen. En dat zij daaraan kan bijdragen.


Het is een leuke oefening: in de huid de kruipen van iemand die qua leefstijl eigenlijk heel ver van me afstaat. Om vervolgens op zoek te gaan naar datgene wat ons kan binden. Ik verlaat de workshop met het vaste voornemen om mijn eigen achterban beter te leren kennen. En om eens wat vaker in hun huid te kruipen.

Bron: myworld.nl, door  Mirjam Vossen 11.10.2013

Facebook Twitter LinkedIn