Onderzoeksverantwoording bij FORUM Verkenning: Nederlandse moslimjongeren en de Arabische Herfst

 

In opdracht van FORUM Instituut voor multiculturele vraagstukken voerde Motivaction in 2011 en 2014 onderzoek uit naar de houding en opvattingen van Turks- en Marokkaans-Nederlandse jongeren (18-35) ten aanzien van de ontwikkelingen in de Arabische regio en Turkije.


Op 11 november 2014 zijn de resultaten naar buiten gebracht in de FORUM Verkenning ‘Nederlandse moslimjongeren en de Arabische Herfst’


De verkenning laat vooral opvallende opvattingen zien onder Turkse Nederlanders. Zo steunen zij de strijd van IS, maar is men tegelijkertijd tegen de stichting van een kalifaat en is men groot voorstander van democratie. Voor een goede duiding van deze uitkomsten is in aanvulling op deze verkenning meer kwalitatief onderzoek benodigd.


Hierbij geven wij een korte uitleg van hoe het onderzoek is opgezet en uitgevoerd. Motivaction hecht er waarde aan dat de onderzoeksresultaten op een juiste wijze worden gehanteerd en in de correcte context worden geïnterpreteerd.


Over het FORUM-onderzoek: ‘Nederlandse moslimjongeren en de Arabische Herfst’

Dit onderzoek is met name in 2014, en deels in 2011 uitgevoerd. Voor beide onderzoeken is een mixed-mode veldwerkmethode gehanteerd. Dit is een combinatie van online onderzoek en face-to-face-onderzoek met het doel een representatieve steekproef te verkrijgen. Door middel van quotalijsten werden de respondenten representatief geworven naar leeftijd, opleiding, geslacht en etniciteit. Op het gebied van geografische ligging is ervoor gekozen om de respondenten uit de agglomeraties waar de meeste Turkse en/of Marokkaanse Nederlanders wonen te enquêteren. Dit zijn Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven en Twente.


Respondentenselectie

Het onderzoek in 2014 is uitgevoerd onder 300 Turkse en 404 Marokkaanse Nederlanders van 18 tot en met 34 jaar. Door analfabetisme, digibetisme en onbekendheid met online onderzoekspanels is het bij deze groep niet mogelijk om een online representatieve steekproef te realiseren. Voor het ondervragen van de Nederlandse moslims is net als voor het onderzoek in 2011 om deze reden gebruik gemaakt van een combinatie van online en face-to-face-veldwerk (mixed-mode veldwerkmethode).

  • Uit het MixxitPanel van Motivaction (n=59)
  • Face-to-facewerving (n=645)


Voor het veldwerk is met quotalijsten gewerkt. Er zijn voor het face-to-face-veldwerk verschillende wervingsmethodes ingezet: bij moskeeën, bij supermarkten, in winkelstraten, bij theehuizen, bij onderwijsinstellingen, bij sportverenigingen, bij buurthuizen en bij de respondenten thuis. Alle interviews hebben op een rustige plek plaatsgevonden, waarbij respondenten niet door anderen konden worden beïnvloed. Daar waar nodig, is het interview in het Turks, het Marokkaans-Arabisch of het Berbers uitgevoerd.


Weging

Bij de steekproeftrekking en weging heeft Motivaction gebruik gemaakt van de RIM-weging. Hiermee is een representatieve afspiegeling verkregen voor de volgende sociodemografische kenmerken:

  • Leeftijd
  • Opleiding
  • Geslacht
  • Etniciteit

 

Betrouwbaarheidsmarges

Met de huidige steekproefgrootte gaan de volgende betrouwbaarheidsmarges gepaard:

  • Turkse en Marokkaanse Nederlanders: n=704. Bij een uitkomst van 50% hoort voor deze steekproef een nauwkeurigheidsmarge van (maximaal) 3,7%. Dit wil zeggen dat met een waarschijnlijkheid van 95% het werkelijke percentage tussen de 46,3% en 53,7% ligt.
  • Marokkaanse Nederlanders: n=404. Bij een uitkomst van 50% hoort voor deze steekproef een nauwkeurigheidsmarge van (maximaal) 4,9%. Dit wil zeggen dat met een waarschijnlijkheid van 95% het werkelijke percentage tussen de 45,1% en 54,9% ligt.
  • Turkse Nederlanders: n=300. Bij een uitkomst van 50% hoort voor deze steekproef een nauwkeurigheidsmarge van (maximaal) 5,7%. Dit wil zeggen dat met een waarschijnlijkheid van 95% het werkelijke percentage tussen de 44,3% en 55,7% ligt.


Veldwerkperiode

Het veldwerk is uitgevoerd tussen maandag 25 augustus en vrijdag 19 september 2014. In deze periode was sprake van:
 

  • Een heftige escalatie van het Israël-Palestina conflict in de Gazastrook
  • Militaire interventie van de Verenigde Staten jegens IS d.m.v. bombardementen in Irak en Syrië
  • Verspreiding van diverse onthoofdingsvideo’s door IS


Vanwege de ontwikkelingen in de MENA-regio die zich in hoog tempo opvolgen is gestreefd naar een gelijke verdeling van het onderzoek over de veldwerkperiode

  • Week 35: n=207
  • Week 36: n=129
  • Week 37: n=158
  • Week 38: n=210


Gehanteerde terminologie

In dit rapport wordt verwezen naar diverse begrippen. Deze begrippen zijn in dit onderzoek als volgt gedefinieerd:

  • Nederlandse moslims: daar waar wordt gesproken over Nederlandse moslims betreft dit in Nederland woonachtige moslims met een Turkse of Marokkaanse achtergrond (zij zelf of hun ouders zijn geboren in Turkije of Marokko). Gekozen is voor deze afbakening, omdat Turkse en Marokkaanse Nederlanders de grootste moslimgemeenschap vormen in Nederland. Wij benadrukken dat het hier dus geen moslims betreft met bijvoorbeeld een Surinaamse of Indonesische achtergrond en ook geen tot de islam bekeerde autochtone Nederlanders
  • MENA-regio: Egypte, Irak, Libië, Marokko, Palestina, Syrië, Tunesië en Turkije
  • Kalifaat: in de voorgelegde vragenlijst is de volgende toelichting gehanteerd voor kalifaat; een staat die geregeerd wordt door een kalief
  • Jihad: in de voorgelegde vragenlijst is de volgende toelichting gehanteerd voor Jihad; de heilige strijd voor de normen en waarden van de Islam


Figuren en tabellen

Percentages in het rapport worden afgerond op hele cijfers. Door afrondingsverschillen kan de optelsom van enkele categorieën daarom incidenteel optellen tot 99% of 101%. In dit rapport zijn tabellen opgenomen. Bij deze tabellen betekent een in groen weergegeven percentage dat dit percentage positief significant afwijkt van het gemiddelde in de totaalkolom. Een in oranje weergegeven cijfer duidt op een significante afwijking in negatieve zin.

 

Uitspraken

In sommige gevallen worden uitspraken gedaan over de Turkse en Marokkaanse Nederlanders gezamenlijk. Daar waar blijkt dat zich grote verschillen voordoen tussen deze twee groepen worden de resultaten per groep gerapporteerd.


Contact

Voor meer informatie over de onderzoeksverantwoording kunt u contact opnemen met Ahmed Ait Moha of Pieter Paul Verheggen via 020 589 83 83.

 

 

Facebook Twitter LinkedIn