Idealisme omdat het hoort?

Goed doen met je werk. De initiatieven van betrokken jongeren zijn legio. Maar is de huidige generatie ook idealistischer? Dat blijkt mee te vallen, al zijn ze wel ondernemender en zelfverzekerder.

Philip van Verschuer (25) koopt Anguskoeien, laat ze slachten en verkoopt ze vervolgens in stukjes op zijn webshop Dutch Angus. PostNL bezorgt het vlees bij zijn klanten thuis. Volgens Van Verschuer een duurzame business, want de beesten grazen bij biologische boeren in natuurgebieden. Daar kiest hij de koeien die uiteindelijk op zijn site belanden hoogstpersoonlijk uit.


Philip van Verschuer stond dit jaar in de Duurzame Jonge 100 (DJ100). Een lijst met – volgens de bedenkers – jongeren met toonaangevende ideeën op het gebied van duurzaamheid. De DJ100 was niet het enige duurzame initiatief dat de media haalde. Er zijn steeds meer jongeren met duurzame plannen, zo lijkt het. Alsof jongeren idealistischer zijn geworden. Maar is dat ook zo?

Een groeiend aantal duurzaamheidstudenten vindt geen werk, stond in mei in het nrc.next-artikel ‘Meestal blijft het bij groene dromen’. Vierduizend studenten volgden toen een van de 31 duurzaamheidsmasters in Nederland. Dat zijn er nu meer, want jaarlijks neemt het aantal inschrijvingen voor die opleidingen met 10 procent toe. Omdat er weinig banen voor jongeren zijn, proberen ze geld te verdienen met (duurzame) start-ups, aldus het artikel ‘Kijk mij eens een nieuwe markt aanboren’ in juni.

Het idee dat dit jaar misschien wel de meeste aandacht kreeg was dat van Dave Hakkens (25), bedenker van Phonebloks. Hij ontwikkelde een telefoon die je uit elkaar kunt halen en zelf de onderdelen kunt vervangen. Zijn verhaal verscheen onder meer bij CNN,  BBC en The Huffington Post.

 

Veel animo voor Duurzame Jonge 100

„Duurzame jongeren waren een soort geïsoleerde eilandjes. Maar het wordt steeds duidelijker dat het hier om een grote groep gaat, die zijn eigen omvang sterk onderschat”, zegt Anne Walraven (27), één van de initiatiefnemers van de Duurzame Jonge 100. De organisatie ontving dit jaar 312 aanmeldingen. Dat hadden ze niet verwacht, zoveel animo voor de eerste editie.

De relatief hoge werkloosheid onder jongeren heeft volgens Walraven tot gevolg dat veel jonge mensen hun eigen bedrijf beginnen. Driekwart van de inzendingen die ze bij de DJ100 ontvingen, waren van ondernemers.

Die ondernemersdrang is kenmerkend voor jongeren – we spreken over de generatie geboren tussen het eind van de jaren zeventig en in het midden van de jaren negentig. „Ze willen ondernemen en risico’s nemen”, zegt Martijn Lampert, research director bij Motivaction. Hij onderzocht de mentaliteit van verschillende generaties. De jongeren van nu zijn volgens hem ondernemender en profileren zich sterker dan de jongeren van een decennium geleden. Lampert: „De ‘B.V. Ik’ is in opkomst.’’

Idealisten zijn van alle tijden
Maar de groep idealistische jongeren is volgens Lampert niet groter geworden. „Idealisten zijn van alle tijden, niet per se van nu.” Al sluit dat niet uit dat er meer idealistische initiatieven zijn, zegt Lampert. „Het zou kunnen dat een kleine groep idealistische en ondernemende jongeren meer initiatief neemt dan de generatie van een decennium geleden.”


Grenzeloze Generatie, Generation Me, Millenianen, Echoboomers, Wikipediageneratie, Telekidsgeneratie, Generatie Y. Een paar benamingen die de afgelopen jaren zijn bedacht voor de kinderen geboren eind jaren zeventig.

Klinisch psycholoog Jan Derksen vergelijkt de generatie met tropische vissen in de Noordzee. Jongeren weten volgens hem niet hoe ze zich in het koude, ruwe water moeten redden. De oorzaak? „De verpampering van de maatschappij”, zegt Derksen. Jongeren van nu zijn volgens hem te beschermend opgevoed. Overal met de auto op de achterbank heen gebracht. Niet gewend om door de regen te fietsen. En het belangrijkste: „Ze geloven dat ze al prima zijn, omdat hun omgeving ze dat altijd heeft verteld. Ze zijn uitgerust met een robuust zelfgevoel.” Door die beschermende opvoeding leven jongeren volgens Derksen in hun eigen fantasiewereld. „Niet goed voorbereid op de realiteit.”

Dat heeft gevolgen voor de toekomst. De ‘echte wereld’ noemt Derksen het. Er moet toch een keer geld worden verdiend. Maar dat betekent niet dat de fantasiewereld verdwijnt wanneer het echte leven begint. „Iemand die gelooft dat hij het altijd goed heeft gedaan, krijgt ook eerder het idee dat hij zijn eigen idealen kan waarmaken. Een verstrekt romantische, kinderlijke fantasie”, zegt Derksen.

Volgens Anne Walraven hebben de duurzame initiatieven te maken met een nieuw bewustzijn over de wereld, „waarin een duurzame toekomst als economische en sociale kans wordt gezien.” Maar veel idealistische ideeën zijn niet gericht op het verbeteren van de samenleving, zegt Derksen. Neem de webshop met het vlees van Anguskoeien. „Precies wat ik bedoel met in een fantasiewereld leven.” Volgens Derksen is zo’n idee niet afgestemd op iets wat echt bijdraagt aan de wereld. „De realiteitswaarde van zoiets is in mijn ogen nul.” En zo zijn er volgens hem idealen die juist individualistisch, ze gaan over wat jongeren willen voor zichzelf en voor hun vrienden. „Een eigen wensenpakket, niet de ruwe werkelijkheid.”

Elke generatie kent zijn idealisten. Nu zijn dat er niet meer dan vroeger, zo blijkt uit onderzoek van Lampert. Maar het is wel mogelijk dat er meer idealistische initiatieven worden genomen. Tussen al die tropische vissen zwemmen vissen die wél Noorzeebestendig zijn. Achter de flitsende vissenkleuren – Facebookpagina’s, Instagramaccounts en persoonlijke websites – zitten levensvatbare duurzame ideeën verscholen. Niet iedereen is op zoek naar een betere wereld, alleen voor zichzelf en zijn vrienden.

nrc.next.nl, door Romy van der Poel 24.12.2013

Deel dit bericht via:
FacebookTwitterLinkedin

Sitemap

Facebook
Twitter
LinkedIn