Samenvatting Nationaal Hoofddoek Onderzoek

Het doel van het uit te voeren onderzoek is om inzicht te krijgen in feiten en cijfers ten aanzien van de leef- en denkwereld van draagsters van een hoofddoek, en van vrouwen die geen hoofddoek dragen. Met deze gegevens wensen wij inzicht te ge-ven in de grote diversiteit en verscheidenheid in de leefwereld van moslima’s, ten-einde de eenzijdige beeldvorming rondom de (draagsters van een) hoofddoek te verrijken.


Voor dit onderzoek zijn Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond in de leeftijd van 15 tot 35 jaar ondervraagd. Deze groep bestond uit vrou-wen die een hoofddoek dragen en geen hoofddoek dragen.

 

Om ook inzicht te krijgen in de beelden van vrouwelijke leeftijdsgenoten over de hoofddoek, is ook een vragenlijst voorgelegd aan Nederlandse vrouwen tussen de 15 en 35 jaar.

Voor de volledigheid hebben we een aantal vragen uit het onderzoek ook voorgelegd aan de Nederlandse bevolking in de leeftijd 15 tot 70 jaar.

 

Steekproef
Methode van onderzoek onder Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond
Het onderzoek is mixed-mode uitgevoerd. Dit houdt in dat de Nederlandse vrouwen van Turkse of Marokkaanse achtergrond gedeeltelijk online (via het MixxitPanel van Motivaction) zijn ondervraagd en gedeeltelijk offline (face-to-face). Een dergelijke opzet maakt het mogelijk om representatieve steekproeven te realiseren. Onder-staand wordt de mixed-mode-opzet beschreven.

Online onderzoek in de mixed-mode opzet: Nederlandse vrouwen met een Turk-se of Marokkaanse achtergrond die lid zijn van het MixxitPanel van Motivaction zijn via e-mail uitgenodigd om de vragenlijst in te vullen. In deze e-mail stond een link naar de locatie op het internet waar de vragenlijst staat.

 

Face-to-face in de mixed-mode opzet: In het offline onderzoek is de focus gelegd op de groepen die onvoldoende vertegenwoordigd zijn in het online onderzoek. De-ze groep is door middel van face-to-face-onderzoek ondervraagd in de Linking-pin methode. Bij deze methode worden verschillende vormen van werving gebruikt, namelijk bij moskeeën, bij verenigingen, op straat en thuis. Hierbij is ervoor gezorgd dat het interview op een rustige plek kon worden afgenomen, zodat de responden-ten niet door anderen beïnvloed konden worden. Verder is er geïnterviewd door Turkse- en Marokkaanse enquêteurs die aansluiten bij de doelgroep. De interviews zijn afgenomen met behulp van een netbook.

 

In de maand september zijn in totaal 338 Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond geïnterviewd. Waarvan 116 hebben deelgenomen in het online onderzoek en 222 in het face-to-face-onderzoek.

Methode van onderzoek onder Nederlandse vrouwen
Het onderzoek onder de vrouwelijke leeftijdsgenoten is gebaseerd op een vragenlijst onder een representatieve steekproef van vrouwen in de leeftijd 15 tot en met 35 jaar (n=213). De dataverzameling vond plaats in september 2011. Voor de dataver-zameling is gebruikgemaakt van het StemPunt-Panel van Motivaction.

 

Methode van onderzoek onder Nederlandse bevolking (15-70 jaar)
Het onderzoek onder de Nederlandse bevolking is gebaseerd op een vragenlijst on-der een grootschalige representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking van 18 tot en met 70 jaar (n=1019). De dataverzameling vond plaats van 15 tot 21 juni. Voor de dataverzameling is gebruikgemaakt van het StemPunt.nu-panel van Motivaction (stempunt.nu) waar nu ruim 67.000 Nederlanders aan deelnemen.

 

De resultaten van de drie onderzoeken zijn door middel van propensityweging ge-corrigeerd voor de invloed van internetpanels. De steekproef is propensity uitge-stuurd en gewogen op de variabelen leeftijd, opleiding, Nielsen-regio, geslacht, Mentality-milieus en stemgedrag TK 2010. De vragenlijst die bij dit onderzoek is gebruikt is voor belangstellenden op te vragen bij Motivaction.

 

 

 

Samenvatting
In de sociale omgeving van de hoofddoekdraagster wordt de hoofddoek door de meeste vrouwen gedragen, 98% geeft aan dat hun moeder net als hen een hoofd-doek draagt. Ook geven zij vaker aan meer vriendinnen te hebben die een hoofd-doek dragen dan vriendinnen die geen hoofddoek dragen (58% t.o.v. 10%). De keu-ze om een hoofddoek te gaan dragen was voor meer dan de helft van de hoofd-doekdraagsters een gemakkelijke keuze.

 

De hoofddoek wordt door 41% van de hoofddoekdraagsters gezien als een onder-deel van hun identiteit. De meest genoemde reden om een hoofddoek te gaan dra-gen is omdat dit een verplichting is binnen de Islam (66%). De draagsters van een hoofddoek voelen zich dan ook vaker in de eerste plaats moslima (83% t.o.v. 50%).

 

Van de Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond die geen hoofddoek dragen, denkt 60% in de toekomst misschien een hoofddoek te gaan dragen, 14% geeft aan in de toekomst zeker een hoofddoek te gaan dragen.

 

Onder de vrouwen die nu geen hoofddoek dragen, is ook een groep vrouwen die in het verleden een hoofddoek hebben gedragen (18%). Ook voor hen was de belang-rijkste reden om een hoofddoek te gaan dragen de verplichting binnen de Islam (55%). Voor 24% van de ex-hoofddoekdraagsters was de keuze om een hoofddoek te gaan dragen een zeer moeilijke. Opvallend is dat de ex-hoofddoekdraagsters va-ker aangeven uit protest tegen de intolerantie jegens moslims een hoofddoek te zijn gaan dragen (20% t.o.v. 1%).

 

Als voornaamste reden om te stoppen met het dragen van een hoofddoek geeft 41% aan; de kansen op een baan te vergroten. Maar ook discriminatie (19%) en met meer respect behandeld te worden (11%), waren redenen om te stoppen met het dragen van een hoofddoek.

 

Volgens 62% hebben bedrijven liever geen vrouwen met hoofddoek in dienst
De discussie die momenteel wordt gevoerd over het dragen van een hoofddoek op de werkvloer heeft onder de draagsters en niet draagsters impact. Hoewel 70% van de Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond zich geac-cepteerd voelt op de werkvloer, geven de vrouwen die een hoofddoek dragen min-der vaak aan zich helemaal geaccepteerd te voelen (21% t.o.v. 34%).

Volgens 62% van de Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse ach-tergrond hebben bedrijven liever geen personeel in dienst die tijdens werktijd een hoofddoek dragen, hier zit geen verschil tussen de vrouwen die een hoofddoek dra-gen en de vrouwen die geen hoofddoek dragen. Een even zo groot percentage vindt dan ook dat Nederlandse bedrijven en instellingen duidelijker moeten aangeven of een vrouw wel of geen hoofddoek mag dragen.

 

Op de vraag welke beroepen niet met een hoofddoek kunnen worden uitgevoerd, geeft 85% van de hoofddoekdraagsters aan dat in ieder beroep een hoofddoek ge-dragen moet kunnen worden, onder de niet hoofddoekdraagsters is dit 58%.

 

Beroepen waarvan de niet-hoofddoekdraagsters vinden dat daar geen hoofddoek bij gedragen kan worden zijn: de rechterlijke macht & openbare orde (rechter 32%, ad-vocate 24% en politieagente 26%) en de landelijke politiek (minister-president 22% en Tweede Kamerlid 14%).

 

85% is niet blij met waardering Nederlandse politiek voor de hoofddoek
De hoofddoek is ook binnen de politiek een veel besproken onderwerp. 85% van de Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond (zowel hoofd-doek als niet hoofddoek draagsters) geeft aan niet blij te zijn met de wijze waarop de politiek op dit moment de hoofddoek waardeert. 35% van deze groep maakt zich hier zelfs zeer boos over.

 

Gemiddeld 34 hoofddoeken in bezit
46% van de vrouwen die een hoofddoek dragen, is nog in het bezit van haar eerste hoofddoek. De gemiddelde leeftijd waarop Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond een hoofddoek zijn gaan dragen was op hun 19e.

 

Het omdoen van de hoofddoek neemt gemiddeld 6 minuten in beslag. 40% van de vrouwen draagt iedere dag een andere hoofddoek. Gemiddeld bezit de draagster van een hoofddoek, 34 hoofddoeken. 10% van hen bezit zelfs tussen de 60 en 100 hoofddoeken.

 

Hoe de hoofddoek gedragen wordt hangt voor 20% af van hoe zij zich voelen, de plek of de gelegenheid. Er wordt door de vrouwen meer gevarieerd in hoe de hoofd-doek wordt gedragen dan dat zij speciale hoofddoeken dragen. Een uitzondering hierop is een bruiloft of een feestdag, dan draagt 38% van hen een speciale hoofd-doek.

 

Hoofddoekassortiment in Nederlandse winkels te beperkt
Het assortiment in de Nederlandse winkels wordt door 65% van de hoofddoek-draagsters te beperkt gevonden. Een nieuwe hoofddoek wordt dan ook voornamelijk gekocht in de Turkse of Marokkaanse winkel (58%). De markt is ook een populaire plek voor de aanschaf van een nieuwe hoofddoek, 55% koopt hier haar hoofddoeken.

 

Nieuwe hoofddoeken worden ook veel in het land van herkomst gekocht, 38% geeft aan als zij in Turkije of Marokko zijn, daar een hoofddoek te kopen. Van de Neder-landse winkels is de H&M de winkel die het meest bezocht wordt om een hoofddoek aan te schaffen.

 

31% procent van de hoofddoekdraagsters draagt wel eens een hoofddoek van een bekend merk. Louis Vuitton, Chanel en Gucci wordt door 9% genoemd als merken die zij dragen. Gemiddeld kost de duurste hoofddoek die de vrouwen in bezit heb-ben 28 euro.

 

De hoofddoek wordt door de draagsters onderling uitgewisseld. Een derde wisselt wel eens met de zus, 27% geeft aan wel eens met de moeder te wisselen. Een hoofddoek wordt ook als cadeau gegeven, 66% van de vrouwen heeft wel eens een hoofddoek cadeau gekregen.

Vrouwelijke leeftijdsgenoten
Vrouwelijke leeftijdsgenoten hebben een goed beeld van de vrouwen die een hoofd-doek dragen. Hoewel de beelden niet altijd exact overeenkomen met die van de hoofddoekdraagsters, is er ook geen sprake van enorme verschillen.

 

Wanneer het gaat om de redenen waarom begonnen is met het dragen van een hoofddoek denkt 70% van de vrouwelijke leeftijdsgenoten dat dit een onderdeel is van de Marokkaanse of Turkse cultuur. Ook noemen zij at het verplicht is vanuit de Islam of omdat het onderdeel is van hun identiteit. Dit komt grotendeels overeen met de beweegredenen die de Turkse en Marokkaanse vrouwen zelf aangeven.

 

Vrouwelijke leeftijdsgenoten zijn toleranter tegenover vrouwen die een hoofddoek dragen dan het gemiddelde in de Nederlandse bevolking. Je moet je bijvoorbeeld kunnen kleden zoals je wilt. Wel verbinden zij het dragen van een hoofddoek met een aantal negatieve eigenschappen. 30% van hen denkt dat vrouwen door hun omgeving gedwongen worden om een hoofddoek te dragen. Ook vinden zij vaker dat het dragen van een hoofddoek de emancipatie in de weg staat.

 

Als het gaat om werk dan vindt 29% dat een hoofddoek in ieder beroep gedragen moet kunnen worden. De vrouwen die vinden dat er in een aantal beroepen geen hoofddoek gedragen moet kunnen worden noemen beroepen in de rechterlijke macht, openbare orde, zorg en politiek.

 

Van de wijze waarop de Nederlandse politiek omgaat met de hoofddoek wordt 49% van de vrouwelijke leeftijdsgenoten niet blij.

 

Nederlandse bevolking (15-70 jaar)
In vergelijking met de vrouwelijke leeftijdsgenoten tussen de 15 en 35 jaar, zijn Ne-derlanders minder tolerant ten opzichte van hoofddoekdraagsters. 48% van de Ne-derlanders heeft er geen problemen mee als vrouwen een hoofddoek dragen, onder de vrouwelijke leeftijdsgenoten is dit 63%.

 

22% van de Nederlanders vinden dat het dragen van een hoofddoek verboden moet worden. De vrouwelijke leeftijdsgenoten hadden verwacht dat dit percentage 39% zou zijn, de Nederlandse vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond ver-wachtten dat dit 19% zou zijn.

 

Het zelfde beeld komt ook naar voren rond de vraag of er hoofddoekenbelasting ge-heven moet worden. 8% van de Nederlanders vindt dat deze belasting geheven moet worden. Vrouwelijke leeftijdsgenoten hadden verwacht dat 18% dit zou willen, de vrouwen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond dachten dat dit 12% zou zijn.

 

Bron: Motivaction, november 2011
 

Facebook Twitter LinkedIn