Verkenning van veranderingen onder de oppervlakte

Een crisis leidt tot versnelde verandering. Oude zekerheden worden vloeibaar en nieuwe patronen kristalliseren uit in een grillig procesverloop. Juist in turbulente tijden is het van belang om de vinger aan de pols te houden en een helder zicht te krijgen op veranderingen, zodat er vroegtijdig op kan worden ingespeeld. Hoe beleven Nederlanders de huidige ontwikkelingen in de economie en samenleving? Welke patronen zijn er zichtbaar in opinies, voorkeuren en verwachtingen ten aanzien van de persoonlijke situatie, de economie en de (organisatie van) de samenleving voor de komende jaren? Is er mogelijk een nieuw paradigma op komst? Wat zijn de implicaties voor bestuurders? De bovenstaande issues waren aanleiding voor diverse Motivaction-onderzoeken sinds 2009. Op basis van de achterliggende data en gesprekken tussen Herman Wijffels en Martijn Lampert is deze verkenning opgesteld.
 
Nederlanders stellen zich in op andere tijden. De crisis komt steeds dichterbij en dringt ook het persoonlijke leven binnen. De crisis hakt er in, zowel economisch als mentaal. Het geloof in een betere toekomst is slechts marginaal aanwezig. De bevolking verwacht onder meer een lager welvaartsniveau en het vertrouwen in de markteconomie als systeem staat sterk onder druk. De tegenslag legt fundamentele gebreken bloot in het economische en financiële systeem. De schuldencrisis wordt gezien als gevolg van een manier van samenleven die te eenzijdig gericht is op groei, hebzucht van bankiers en een gebrekkig toezicht door de overheid. Steeds meer Nederlanders geven aan dat de crisis alleen opgelost kan worden bij een grondige aanpassing van de manier van leven en besturen. Deze tijd roept op tot verandering, maar slechts een minderheid vindt dat bestuurders voldoende visie hebben op de samenleving na schuldencrisis. Nederlanders geven aan dat de crisis vooral economisch van aard is, maar deze is ook zichtbaar in omgangsvormen en de organisatie van de samenleving. Volgens de bevolking zijn verandering op al deze terreinen nodig om te bouwen aan een betere toekomst.
De tijdgeest wordt ervaren als hard en egoïstisch terwijl er tegelijkertijd een groot verlangen is naar saamhorigheid en kwaliteit van leven. De toegenomen focus op prestatie en egocentrisme die wordt ervaren staat steeds verder af van de idealen die men koestert. Toch zijn er onder de oppervlakte ook andere patronen zichtbaar. Uit onderzoek komen vier factoren naar voren die zich mogelijk in de komende jaren in onderling samenspel zullen ontwikkelen tot een andere kijk en die tot alternatieve oplossingen aanzetten voor de organisatie van economie en samenleving.
 

Facebook Twitter LinkedIn