De vraag
Belangenorganisatie WOMEN Inc. zet zich in voor een samenleving met gelijke kansen voor iedereen, ongeacht gender of sekse. Een belangrijke belemmering hierbij is het menstruatietaboe, vooral voor jongeren. Daarom is educatie essentieel.
WOMEN Inc. vroeg ons inzicht te krijgen in de ervaringen en wensen van jongeren van 12-15 jaar over menstruatie en educatie hierover. Dit onderzoek helpt de educatie rondom menstruatie te verbeteren en beter af te stemmen op de behoeften van jongeren.
De resultaten worden gebruikt voor de campagne Gewoongesteld, die als doel heeft menstruatie bespreekbaar te maken.
Het resultaat
Ons onderzoek toont aan dat jongeren van 12-15 jaar menstruatie als privé, ongemakkelijk en soms beschamend ervaren. Dit zorgt ervoor dat ze er weinig over praten en er een gebrek aan kennis is. Lage kennisoverdracht vanuit scholen en thuis, gecombineerd met de sociale norm om er niet over te praten, versterkt dit probleem. Jongeren weten vaak niet wát ze willen leren omdat ze weinig over het onderwerp weten.
Door ongemak doen jongeren soms alsof ze niet geïnteresseerd zijn, terwijl ze tegelijkertijd wel zeggen er graag gemakkelijker over te willen praten en er vragen over te durven stellen. Vooral meiden willen minder geheimzinnig doen over menstruatie.
Het huidige onderwijs schiet volgens jongeren tekort. Een te biologische benadering en een ongemakkelijke sfeer belemmeren open discussies. Docenten zouden ontspannen moeten zijn en het belang van het onderwerp voor iedereen duidelijk maken om nieuwsgierigheid te wekken en gesprekken te stimuleren. Als zowel de emotionele, als praktische aspecten van menstruatie aan bod komen in de lesstof, kunnen jongeren van alle genders een breder begrip van menstruatie ontwikkelen.
Aandacht voor de fysieke en mentale aspecten van menstruatie dragen bij aan het vergroten van begrip en empathie en het verminderen stereotypen. Bovendien kan meer aandacht voor de diversiteit van menstruatie, inclusief variaties in pijn, bloedverlies en cycluslengte, en mogelijke gezondheidsproblemen, onzekerheden wegnemen over wat ‘normaal’ is. Ouders kunnen ook een rol spelen in het normaliseren van menstruatie.
Bij de lancering van de campagne Gewoongesteld publiceerde WOMEN Inc het Stand van Zaken rapport: menstruatietaboe- en armoede. In dat rapport zijn de resultaten uit het onderzoek ook meegenomen.
Het proces
Voor dit onderzoek adviseerden wij kwalitatief onderzoek: zo konden we de volle breedte aan belevingen en behoeften ten aanzien van menstruatie onder jongeren in kaart brengen. Door met de doelgroep in gesprek te gaan en de tijd te nemen, konden we eventuele schaamte over dit onderwerp opvangen. Eerder kwantitatief onderzoek toonde namelijk aan dat jongeren het ongemakkelijk vinden om over menstruatie te praten. We gebruikten verschillende technieken om een veilige sfeer te creëren, zodat de jongeren openhartig konden antwoorden.
De keuze voor duo-interviews was zo’n manier om wat spanning bij deze jongere doelgroep weg te halen. Onze ervaring leert dat jongeren zich meer op hun gemak voelen wanneer ze samen zijn en daardoor meer vrijuit durven praten. De dynamiek van de ‘natuurlijke situatie’ wordt zo het meest nagebootst en het is leuk om te volgen hoe twee jongeren die elkaar goed kennen, onderling met elkaar praten.
Ons onderzoek richtte zich op meiden, jongens en non-binaire jongeren, omdat niet alle vrouwen menstrueren en niet alle menstruerende personen vrouw zijn. Verder wilden we een zo divers mogelijke groep jongeren betrekken. We keken ook naar verschillen in opleiding, geloofsovertuiging, migratieachtergrond en woonplaats. Ook hielden we rekening met hun positie binnen het gezin.
